EN

Türkiye´ye gelen uluslararası yatırım


Avrupa’nın en hızlı büyüyen ekonomisi Türkiye, uluslararası yatırımcılar için cazibe merkezi olmaya devam ediyor. 2002 yılına kadar toplamda 15 milyar dolarlık yabancı yatırımın geldiği Türkiye, son 10 yılda bu meblağın 9 katı yatırım aldı.

Yalnızca 2005-2014 yıllarını arasında ülkeye giren yabancı yatırım miktarı 144 milyar dolar oldu. Yatırımcı için elverişli bir ortam sağlamak amacıyla önemli adımlar atan Türkiye’de, şirket kurma süresi 38 günden 6 güne düştü. Ulusal ve küresel yatırımcılara eşit muamelenin kanunla garanti altına alındığı ülkemizde faaliyet gösteren uluslararası şirketlerin sayısı bugün 39 bini aştı. Türkiye ayrıca, çok sayıda çok uluslu şirketin bölgesel merkezi haline geldi.

Dünyanın 17’nci Avrupa’nın 6’ncı büyük ekonomisi konumundaki Türkiye, özel sektörün girişimci ruhu, güçlü iç piyasa, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri içerisindeki en büyük genç nüfusu, kazançlı ihracat fırsatları, küresel üretim merkezi olma hedefi ile çok uluslu şirketler için cazibe merkezi konumunda. Son 10 yılda ticarete ilişkin düzenlemelerde kaydettiği reformlar ve liberal kanunlarla, Doğrudan Yabancı Yatırımlarda (DYY) önemli bir patlama kaydetti. Cumhuriyetin kuruluşundan 2002 yılına kadar süren 80 yıllık dönemde 15 milyar dolarlık DYY sağlayan Türkiye, son 10 yıllık süreçte bu miktarı 9’a katlayarak 144 milyar dolarlık DYY akışı sağladı.


Dünyanın en liberal 5’inci ülkesi
2009 yılı küresel mali krizin ardından en hızlı toparlanan ekonomi olan Türkiye, ekonomide yapısal reformlara hız verdi. OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ekonomiye sahip ülke unvanını taşıyan Türkiye, kamu sektörü, finans sektörü, sosyal güvenlik ve vergi reformlarıyla çok uluslu yatırımcılar için güvenli bir yatırım limanı haline geldi. Ekonomide özel sektörün rolünün artırılması için kilit pazarların rekabete açılması ve bağımsız ajanslar tarafından düzenlenmesi, özelleştirmenin hızlandırılması ve yeni AR&GE ve inovasyon destek kanunlarıyla yatırım ortamının iyileştirilmesi sağlandı. 2012’te yürürlüğe giren yeni Ticaret Kanunu ile şeffaflaşma, sorumluluk, yatırım ve ticaret ortamının iyileştirilmesi ve yasal prosedürlerin elektronik ortamda yapılması imkânlarının çeşitlendirilmesi sayesinde uluslararası yatırımcıların Türkiye’ye olan ilgisi giderek artıyor.

World Trade Indicators’ın 2010 verilerine göre, Türkiye dünyanın en liberal ticaret politikalarına sahip 5’inci ülkesi. AB ile Gümrük Birliği Anlaşması bulunan Türkiye, 21 ülke ile de Serbest Ticaret Anlaşması imzaladı. Bu ülkeler, Arnavutluk, Bosna Hersek, Mısır, Gürcistan, İzlanda, İsrail, Lichtenstein, Makedonya, Fas, Norveç, Filistin, İsviçre, Tunus, Karadağ, Sırbistan, Şili, Lübnan (onay aşamasında), Mauritus Moritanya, Kuzey Kore, Kosova (onay aşamasında).

Ulusal ve küresel yatırımcılara eşit muamele kanunla garanti altına alındığı Türkiye’de bugün bir şirket 6 günde kurulabiliyor. 2003 yılında ise bir şirket ancak 38 günde kurulabiliyordu. OECD ülkelerinde bir şirketin kurulma süreci ortalaması ise 12 gün.


Farklı pazarlara kolay erişim

Eğitimli genç nüfusun yanı sıra 33,7 milyon internet kullanıcısı, 69 milyon GSM, 57 milyon kredi kartının kullanıldığı dinamik bir ekonomiye sahip olan Türkiye, dünyanın 8’inci, AB’in 2’nci büyük çelik üreticisi konumunda. Dünyanın 16’ncı büyük otomobil üreticisi olarak, üretim sektöründe küresel düzeydeki etkinliğini artıran Türkiye, doğal güzellikleri ve kaliteli hizmet sektörüyle de ön plana çıkıyor. Dünyanın en çok ziyaret edilen 6’ncı turizm ülkesi olan Türkiye’de dünyanın en iyi 100 otelinden 22’si bulunuyor. Kıtalar arasındaki stratejik konumu ile de dünya ekonomisine yön verebilecek aktörlerden biri olma hedefindeki Türkiye, küresel enerji geçiş noktaları ile farklı pazarlara kolay erişim imkânıyla uluslararası yatırımcıların dikkatini çekiyor.

 

Uluslararası şirketlerin sayısı 40 bini aştı
Uluslararası sermayeli şirketler, Türkiye’deki yatırımlarını gün geçtikçe artırıyor. Türkiye’nin dört bir yanında faaliyet gösteren uluslararası şirketlerin sayısı bugün 41 bin 397’ye ulaştı. Bu sayı 2002’de 5,6 bin seviyesindeydi. Son 10 yılda Türk ekonomisine artan güvene paralel olarak Türkiye’de yerleşik uluslararası sermayeli şirket sayısı 7 katına çıktı.



Türkiye pazarına büyük sermayelerle giriş yapan uluslararası şirketlerin menşeine bakıldığında ise 6 bin 15 şirketle en çok yatırımın Almanya merkezli şirketlerden kaynaklandığı ortaya çıkıyor. Türkiye’de en çok yatırım yapan şirketlerin bulundukları ülke sıralamasında Almanya’yı, 3 binin üzerinde şirketi bulunan İran ile 2 bin 760 şirketle İngiltere izliyor.

Türkiye’deki uluslararası sermayeli şirketlerin ülkelere göre dağılımı  (İlk 10)

Ülke                 Şirket Sayısı

1. Almanya

6015

2. İran

3570

3. İngiltere

2760

4. Hollanda

2433

5. Suriye

2106

6. Rusya Federasyonu

1811

7. Azerbaycan

1577

8.ABD

1502

9. Irak

1392

10. Fransa

1277

TOPLAM

41397





















Öte yandan başta Coca Cola, GE Healthcare, Microsoft, Intel ve Unilever olmak üzere çok sayıdaki dev şirket Türkiye ofislerini bölgesel merkez yaptı. Sadece Coca Cola, Türkiye üzerinden 94 ülkedeki yatırımlarını yönetiyor.

Türkiye’de bölgesel merkezleri bulunan çok uluslu şirketler:

Çok uluslu şirket

Türkiye’den yönetilen ülke sayısı

Coca Cola

94

GE Healthcare

80

Microsoft

80

Intel

67

Unilever

36

Verifone

30

GlaxoSmithKline

30

BSH

30

Schneider Electric

27

Alstom

26

Ericsson

22

Cargill

20

Pfizer

20

Volvo

18

BASF

18

PepsiCo

14


Uluslararası sermayeli dev şirketlerin yatırım merkezi olarak Türkiye’yi tercih etmelerinin sebepleri incelendiğinde ise, Türk ekonomisine yönelik artan güven ilk sırada yer alıyor. 2012 yılı Doğrudan Yabancı Yatırım Güven Endeksinde Türkiye, dünya sıralamasında 13’üncü oldu. Sadece 2 yıl önce 2010 yılı Endeksinde ise Türkiye 23’üncü sırada yer alıyordu. Türk ekonomisine güveni artıran en önemli unsur ise dinamik, istikrarlı ve cazip ekonomik iklimin yanı sıra, ekonomik büyümenin beraberinde getirdiği Gayrisafi Yurtiçi Hasıladaki (GSYİH) istikrarlı artış. Türkiye’de 2002-2013 yılları arasında yıllık ortalama reel GSYİH’de yüzde 4,9’luk bir artış kaydedildi.


Yeni bir orta sınıf doğdu

2002’de 3 bin 492 dolar seviyesinde olan kişi başına düşen GSYİH 2012’de 10 bin 504 dolara çıkmasıyla Türkiye’de alım gücü yüksek yeni bir orta sınıf ortaya çıktı. Böylece, kişi başına düşen özel tüketim, motorlu araç sayısı ve havayolu yolcu sayısı gibi göstergelerde önemli bir artış kaydedildi.



Ekonomideki istikrar ve yüksek performans ile vasıflı işgücüne erişim Türkiye’nin ihracat rakamlarını da olumlu yönde geliştirdi. Türkiye, 2014 yılında 158 milyar dolarlık ihracat geliri kaydetti. Türkiye ayrıca, son 10 yılda ihraç ürün ve pazarlarını da çeşitlendirdi.


Dünyanın en büyük 20’inci üreticisi

Türkiye ayrıca, küresel ölçekte önemli bir üretim merkezi haline geliyor. Uluslararası ulaşımdaki stratejik konumu, enerji kaynaklarına yakınlığı ve kaliteli işgücü sayesinde Türkiye, halen dünyanın 20’nci büyük üretim merkezi konumunda. Küresel Üretim Rekabet Endeksi beklentilerine göre ise Türkiye, 2018 yılında dünyanın 16’ncı, Avrupa’nın ise 2’nci büyük üretim merkezi olacak.


Küresel Üretim Rekabet Endeksi

2013

2018

1.Çin

1. Çin

2. Almanya

2. Hindistan

3. ABD

3. Brezilya

4. Hindistan

4. Almanya

5. Kore

5. ABD

6.Tayvan

6. Kore

7.Kanada

7. Tayvan

8. Brezilya

8. Kanada

9. Singapur

9. Singapur

10. Japonya

10. Vietnam

11. Tayland

11. Endonezya

12. Meksika

12. Japonya

13.Malezya

13. Meksika

14. Polonya

14. Malezya

15. İngiltere

15. Tayland

16. Avustralya

16. Türkiye

17. Endonezya

17. Avustralya

18. Vietnam

18.Polonya

19. Çek Cumhuriyeti

19. İngiltere

20. Türkiye

20. İsviçre


Yatırım, Destek ve Tanıtım Ajansı
Son yıllarda büyük artış sağlanan doğrudan yabancı yatırım miktarlarında, Başbakanlık Yatırım, Destek ve Tanıtım Ajansının önemli katkıları mevcut. Ajans, uluslararası yatırımcıları Türkiye’ye çekmek ve ülkedeki faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla 2006 yılında Başbakanlık uhdesinde kuruldu. Türkiye’nin sunduğu yatırım olanaklarını küresel iş dünyasına tanıtma ve yatırımcılara Türkiye’ye yapacakları yatırımların her safhasında destek verme görevini üstlenen tek resmi kuruluş olan Ajans, ulusal, bölgesel ve yerel ölçekte yatırım fırsatlarını tanıtma ve değerlendirme süreçlerinde ilgili tüm resmi kurumları koordine ederek uluslararası yatırımcılara yönelik bir referans noktası olarak hizmet veriyor. ABD, Almanya, Çin, Fransa, Hindistan, İngiltere, İspanya, Japonya, Güney Kore, Kanada, Rusya Federasyonu ve Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Ajans; pazar araştırma ve analiz, endüstri ve sektör raporları, yatırım koşulları değerlendirmeleri, saha seçimi, ortak girişim için şirket bulma ile yasal süreç ve işlemlerin kolaylaştırılması gibi hizmetler veriyor.

Not: Veriler Ocak 2015 tarihine aittir.