EN

Uluslararası örgütlerde Türkiye etkisi artıyor


Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine 2015-2016 dönemi için ikinci kez aday olan Türkiye, uluslararası kuruluşlardaki etkinliğini giderek artırıyor. BM nezdinde ‘Medeniyetler İttifakı’ ve ‘Barış için Arabuluculuk’ gibi çok sayıda girişim başlatan Türkiye, son 5 yılda küresel düzeyde büyük önem taşıyan 6 farklı uluslararası kuruluş ve bölgesel örgütte dönem başkanlığı yaptı. İstanbul’u BM’nin bölgesel merkezi yapma hedefindeki Türkiye; önümüzde dönemde dünyanın ilk insani yardım zirvesinin yanı sıra G-20 Zirvesi, Dünya Enerji Kongresi gibi pek çok uluslararası zirveye ev sahipliği yapacak.

Devamını Göster »
Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, Türkiye son yıllarda Birleşmiş Milletlerdeki (BM) etkinliğini önemli ölçüde artırdı. Türkiye, 48 yıllık bir aradan sonra 152 ülkenin desteğini alarak 2009-2010 dönemi için rekor oyla seçildiği BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliğinin ardından, 2015-2016 dönemi için yeniden aday oldu.

Türkiye’nin BM nezdinde başlattığı girişimler:
• 2004’te İspanya ile başlatılan ‘Medeniyetler İttifakı’ girişimi, 138 ülke ve uluslararası kuruluşla BM’de en fazla üyeye sahip oluşum niteliğini kazandı.
• 2010’da Finlandiya’yla birlikte öncülük edilen ‘Barış için Arabuluculuk’ girişimi çerçevesinde oluşturulan ‘Arabuluculuk Dostlar Grubu’ hızla büyüyerek 45 üyeye ulaştı.
• 2011’de ABD’yle birlikte eşbaşkanlığı yapılan ‘Terörle Mücadele Küresel Forumu’na 29 ülke ve Avrupa Birliği (AB) kurucu üye olarak katıldı
• BM tarafından 2011’de ilk kez New York dışında düzenlenen En Az Gelişmiş Ülkeler Zirvesi’ne (EAGÜ) Türkiye ev sahipliği yaptı.

İstanbul BM’nin bölgesel merkezi oluyor
Türkiye, BM nezdinde oynadığı etkin rol ve başlattığı girişimler sayesinde BM’nin bölgesel merkezi haline geldi. Son yıllarda başta BM Kalkınma Programı, BM Kadın Örgütü ile BM Nüfus Fonu olmak üzere birçok BM kuruluşu İstanbul’u merkez seçiyor. Türkiye de, İstanbul’da BM’nin arabuluculuk faaliyetlerinde kullanılabilecek bir merkez oluşturma çalışmalarını sürdürüyor.

Türkiye, BM dışında çok sayıda uluslararası ve bölgesel örgütte de liderlik ve dönem başkanlıkları yaptı. Sadece 2009’dan bu yana OECD Dönem Başkanlığından Asya’da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı Dönem Başkanlığına kadar önemli kuruluşların liderliğini yürüttü. Bu farklı bölgelere ilişkin kuruluşlardaki önemli misyonlar, Türk Dış Politikasının çok boyutlu eksenini de ortaya koyuyor.

Türkiye’nin başlıca uluslararası kuruluş ve bölgesel örgütlerde üstlendiği dönem başkanlıkları ve üyelikler:
• Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci (GDAÜ) Dönem Başkanlığı (2009-2010)
• Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Dönem Başkanlığı (Kasım 2010-Mayıs 2011)
• OECD Dönem Başkanlığı (2012)
• Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ) Dönem Başkanlığı (1 Temmuz - 31 Aralık 2012)
• Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Dönem Başkanlığı (2011-2012)
• Asya’da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı’nın (AİGK-CİCA) Dönem Başkanlığı (2010-2012 ve 2012-2014)
• UNESCO Dünya Miras Komitesi üyeliği (2013)
• Türk Kızılayı, Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) Yönetim Kurulu üyeliği (2013-2017)
• Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Konsey üyeliği (2013)

Üye olduğu çok taraflı örgütlerdeki ağırlığını güçlendiren Türkiye, bölgesel örgütlerde kurumsal düzeydeki işbirliği imkânlarını çeşitlendiriyor. Yakın kıta havzasında yer alan ülkelerin kurduğu bölgesel örgütleri de yakından takip eden Türkiye, bu örgütlerle işbirliği mekanizmaları kurmaya çalışıyor. Bu kapsamda, 2008 yılında Afrika Birliği ile stratejik ortaklık kuran Türkiye, 2012’de de Şanghay İşbirliği Örgütü ile diyalog ortaklığı mekanizmasını başlattı.

Türkiye’nin kurumsal düzeyde ilişki kurduğu yeni bölgesel örgütler:
• Arap Ligi’yle Türk-Arap İşbirliği Forumu kurulması (2007)
• Afrika Birliği’yle stratejik ortaklık (2008)
• Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi’yle (KİK) stratejik diyalog mekanizması (2008)
• Güney Ortak Pazarı’yla (MERCOSUR) istişare ve işbirliği mekanizması (2010)
• Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) Dostluk ve İşbirliği Anlaşması (2010)
• Karayipler Topluluğu (CARICOM) istişare ve işbirliği mekanizması (2011)
• Şanhay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) diyalog ortaklığı (2012)

Türkiye önümüzdeki yıllarda uluslararası örgütlerdeki liderliğini çeşitlendirme ve küresel siyasete yön veren ülkeler arasına girme yönündeki girişimlerini sürdürüyor.

Gelecek dönemde Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı uluslararası zirve ve toplantılar:
• G-20 Zirvesi (2015)
• İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) 13. İslam Zirve Toplantısı (2016)
• Dünya İnsani Yardım Zirvesi (2016)
• 23. Dünya Enerji Kongresi (2016)
• Dünya Petrol Kongresi (2017)
• Birleşmiş Milletler En Az Gelişmiş Ülkeler (EAGÜ) 4. Konferansında kabul edilen İstanbul Eylem Planı’nın uygulanmasına yönelik Gözden Geçirme Konferansı (2015)
• 6. Dünya Enerji Düzenleme Forumu (İstanbul- 2015)
• 30 Nisan BM Uluslararası Caz Günü (2014)
• D-8, 9. Lider Zirvesi (2014)
  •