EN

Türkiye’nin 2014 yılı yardımları %47,3’lük artışla 6,4 milyar dolara çıktı


Türkiye, büyüyen ekonomisinin gücünü uluslararası yardımlarla az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle paylaşmaya devam ediyor. Başbakanlık TİKA’nın verilerine göre, 2014 yılında Türkiye’nin resmi kalkınma yardımları ve özel akımlar dahil toplam yardım miktarı bir önceki yıla oranla yüzde 47,3’lük artışla 6,4 milyar dolara çıktı.

Devamını Göster »
Kalkınma yardımlarını Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nın (TİKA) eşgüdümüyle yürüten Türkiye, 2004-2013 yılları arasında toplamda 10 milyar 788 milyon dolar iki taraflı resmi kalkınma yardımında bulunmuştu. TİKA’nın 2014 yılı Resmi Kalkınma Yardımları Raporuna göre, Türkiye’nin resmi ve özel akımlarının toplamı 2013 yılına kıyasla yüzde 47,3’lük artışla, 6 milyar 403 milyon dolara çıktı. Uluslararası düzeydeki insani yardımlarda öncü ülke konumuna gelen Türkiye’nin, 2014 yılında gerçekleştirdiği resmi kalkınma yardımlarının (RKY) toplam miktarı ise bir önceki yıla kıyasla yüzde 8,6’lık bir artışla 3 milyar 591 milyon dolara ulaştı.

RKY 12 yılda 42 kat arttı
Günümüzde devletlerarası işbirliğini geliştirmede en önemli unsurlarından biri olarak değerlendirilen kalkınma yardımları, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma süreçlerine destek olmak ve acil problemlerine çözüm bulmak amacıyla yapılan ayni veya nakdi yardımları ve yatırımları kapsıyor. Küresel ve bölgesel etki alanını genişleten Türkiye, kalkınma yardımlarında büyük bir artış oranı yakaladı. 2002 yılında 85 milyon dolar olan resmi kalkınma yardımı miktarını her geçen yıl yükselten Türkiye, bu rakamı 2014 yılında 3 milyar 591 milyon dolara çıkardı.

Yıllara Göre Türkiye Resmi Kalkınma Yardımları (2002-2014; milyon ABD $)


Kalkınma yardımları en çok Orta Doğu bölgesine
Türkiye’nin 2014’te yapılan iki taraflı resmi kalkınma yardımları toplamı ise 3,502 milyar dolara ulaştı. İki taraflı kalkınma yardımlarında ağırlık, önceki üç yılda olduğu gibi Orta Doğu bölgesinde. Suriyeli misafirlere yapılan yardımlarla büyüyen bu miktar, 2,5 milyar doları aştı. 2014 yılında Türkiye’nin en fazla kalkınma yardımı yaptığı ikinci bölge 486,6 milyon dolarlık bir oranla Güney ve Orta Asya Bölgesi olurken, bunu 383,3 milyon dolarla Afrika bölgesi ve 133,8 milyon dolarla Balkanlar ve Doğu Avrupa bölgesi izledi.

Türkiye’nin İki Taraflı Resmi Kalkınma Yardımlarının Bölgesel Dağılımı (2014; milyon ABD $)


2014 yılında ülkeler temelinde Türkiye’nin resmi kalkınma yardımlarından en çok yararlanan ülkelerin başında Suriye gelirken, onu Tunus, Kırgızistan, Somali ve Filistin izledi.

Türkiye’nin Yardımlarından En Çok Yararlanan Ülkeler (2014; milyon ABD $)


En büyük pay acil insani yardımlarda
Türkiye’nin 2014 yılındaki iki taraflı resmi kalkınma yardımları Acil Yardımlar, Sığınmacılar, Proje ve Program Yardımları gibi çeşitli başlıklar altında kategorilere ayrılırken, acil yardımlar, en fazla pay ayrılan kategori oldu. Türkiye’nin 2014 yılında yaptığı Resmi Kalkınma Yardımlarının %48’ini insani yardımlar oluşturdu. Bu miktarın büyük bir kısmı ise Suriyeli misafirlere yapılan yardımlar oldu.

Türkiye’nin İki Taraflı Resmi Kalkınma Yardımlarının Kategorilere Dağılımı (2014; milyon ABD $)

Bu kapsamda, 2014 yılında ülkemize gelen Suriye ve Afganistan ile Afrika, Asya ve Ortadoğu ülkelerinden gelen misafirler için toplamda 799,52 milyon dolarlık bir yardım yapıldı. Bu yardımların 683,57 milyon doları Suriyeli misafirlere ayrılırken, Afgan ve Afrikalı misafirler, söz konusu yardımlardan en fazla yararlanan gruplardan oldu.

Az gelişmiş ülkelere yönelik yardımlar sürüyor
Türkiye en az gelişmiş ülkelere (EAGÜ) yönelik yaptığı yardımlarla da uluslararası dikkatleri üzerine çekmeyi sürdürüyor. 2014 yılında en az gelişmiş ülkelere yönelik yapılan yardımlar yaklaşık 210 milyon dolar olarak gerçekti. 2008-2014 yılları arasında en az gelişmiş ülkelere yönelik yardımlar toplamda 1,5 milyar doları aştı. Bu kategoride en çok yardım yapılan ülkeler ise sırasıyla Somali, Afganistan, Yemen ve Sudan oldu.

Türkiye’den En Az Gelişmiş Ülkelere Yapılan Yardımlar (2008-2014; milyon ABD $)





Doğrudan Yatırımlar
Türkiye, kalkınma yardımlarının diğer bir aracı olan doğrudan yatırımlarla dünyanın dört bir yanına ulaşmaya devam ediyor. Türkiye’nin sermaye ihracı, önceki yıllardaki gibi Güney ve Orta Asya Bölgesinde yoğunlaşmakla beraber, Afrika’dan Latin Amerika’ya, Avrupa’dan Uzak Doğu’ya pek çok bölgede etkili oluyor. 2014 yılında Azerbaycan’a enerji alanında yapılan 1 milyar 926 milyon dolarlık yatırım ise Türkiye’nin en dikkat çekici yatırımı olarak göze çarpıyor.

Türk Sivil Toplum Kuruluşlarının Yardımları
Öte yandan, 2014 yılında Türk Sivil Toplum Kuruluşları (STK) tarafından gerçekleştirilen kalkınma yardımları toplamı 368,28 milyon dolara ulaştı. Türk kamu kurum ve kuruluşlarından STK’lara aktarılan kaynak ise 40,72 milyon dolar seviyesine çıktı. STK’ların yoğun olarak faaliyet yürüttüğü ülkeler arasında Suriye’nin yanı sıra, Filistin, Somali ve Bosna Hersek yer alıyor.

Türk STK’larının En Çok Yardım Ettiği Ülkeler (2014; milyon ABD $)


Dünya İnsani Zirvesi İstanbul’da
Öte yandan, dış yardımlarda dünyanın en cömert ülkeleri arasında yer alan Türkiye, uluslararası insani yardım organizasyonları düzenleme konusunda da inisiyatif alıyor. Birleşmiş Milletler Dünya İnsani Zirvesi Mayıs 2016’da İstanbul’da düzenlenecek.