EN

Nobel kimya ödülünü Aziz Sancar kazandı


İsveç´teki Nobel Komitesi, Kimya Ödülü´nün İsveçli Thomas Lindahl, Amerikalı Paul Modrich ve Türk Aziz Sancar arasında paylaştırıldığını açıkladı.

Devamını Göster »
İsveç Kraliyet Bilim Akademisi, düzenlediği basın toplantısında, Lindahl, Modrich ve Sancar´ın "hücrelerin hasar gören DNA´yı nasıl onardığını ve genetik bilgiyi nasıl koruma altına aldığını" ortaya çıkardıkları için Nobel Kimya Ödülü´ne layık görüldüklerini bildirdi.

Açıklamada, "Üç bilim adamının çalışmaları, hücrelerin nasıl işlediğine yönelik son derece önemli bilgi sağlayarak yeni kanser tedavilerinin geliştirilmesine yol açtı" ifadesi kullanıldı.

İnsan DNA´sının her gün ultraviyole ışınlar, serbest radikaller ve diğer kanserojen maddeler nedeniyle zarar gördüğüne işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi: "Ancak bu tür dış saldırılar olmadan da DNA molekülleri, kalıtımsal olarak değişken bir yapıya sahiptir. Hücrenin genomunda her gün çok sayıda değişiklik meydana gelir. Daha da ötesi insan vücudundaki hücreler her gün milyonlarca kez bölünür ve bu esnada DNA kopyalanır. DNA´nın kopyalanması sırasında bazı bozukluklar ortaya çıkar. Genetik materyalin tam bir kimyasal kaosa düşmemesinin nedeni, hiç durmadan DNA´yı izleyen ve meydana gelen hasarları onaran moleküler sistemler barındırmasıdır. 2015 Nobel Kimya Ödülü, bu onarım sistemlerinin nasıl işlediğini moleküler düzeyde gözler önüne seren çalışmalarıyla alanlarında çığır açan üç bilim adamına verilmiştir."

Kraliyet Akademisi, ödüle layık görülen üç bilim adamını şöyle tanıttı: "1970´lerin başlarında bilim adamları, DNA´nın son derece istikrarlı bir molekül olduğuna inanıyordu ancak Lindahl, DNA´nın aslında yeryüzünde yaşamın gelişimini imkansız kılacak bir yavaşlıkta bozulduğunu ortaya çıkardı. Öngörüsü, Lindahl´ın DNA´nın çökmesine sürekli engel olan moleküler bir makineyi keşfetmesini sağladı. Aziz Sancar, hücrelerin ultraviyole ışınlarının DNA´da neden olduğu hasarı tamir etmek için kullandığı nükleotid eksizyon onarım mekanizmasının haritasını çıkardı. Paul Modrich de hücrelerin, hücre bölünmesi esnasında DNA´nın kopyalanmasında ortaya çıkan hataları nasıl düzelttiğini buldu."

Prof. Dr. Aziz Sancar 10 Aralık 2015´te İsveç´in başkenti Stockholm´de düzenlenen törende Nobel Kimya Ödülü´nü, İsveç Kralı 16. Carl Gustaf´ın elinden aldı. Türk bilim adamı Aziz Sancar ödülü için, "Memleketim adına sevindim, Mardin adına sevindim. Memleketim için hayırlı uğurlu olsun. İnşallah bundan sonra daha büyük övgüler kazanırlar. Türkiye´de bilime çok büyük katkıda bulunurlar" ifadelerini kullandı.

Sancar, Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile Nobel Kimya Ödülü´nü kazanmıştı.

Mardin´in Savur İlçesinde, okuma yazma bilmeyen ancak eğitime önem veren sekiz çocuklu bir anne-babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Aziz Sancar, İstanbul Tıp Fakültesi´ni bitirmiş, yurt dışında yaptığı çalışmalarla Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi´ne kabul edilen üç Türk´ten biri olmuştu.

2006 yılında da yazar Orhan Pamuk, Nobel Edebiyat Ödülü´nü kazanmıştı.