EN

Dünya genelinde mülteci sorunu büyüyor


Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği 2014 Küresel Eğilimler Raporu, dünya genelinde mülteci sorununun giderek büyüdüğünü gözler önüne seriyor. Dünya nüfusu içinde 60 milyon kişinin zorla yerlerinden edildiğinin belirtildiği raporda, savaşlar, çatışmalar ve zulümlerden kaynaklanan bu durumun şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştığı ve krizin hızla tırmandığı belirtiliyor. Geçmiş yıllara oranla 2014’te dramatik bir şekilde artan zorla yerlerinden edilme oranı on yıl öncesine göre yüzde elliye yakın bir artış gösterdi.

Devamını Göster »
Her 122 kişiden biri mülteci
Suriye’deki çatışmalar, 2014’te dünya genelinde, tek başına zorla yerinden edilme oranlarını artıran en büyük faktör oldu. Bugün yaşayan her 122 insandan biri ya mülteci ya da ülkesi içinde zorla yerinden edilmiş bir şekilde yaşıyor. Bu bir ülkenin nüfusu olsaydı, dünyadaki en büyük 24. ülke olurdu.

En büyük neden: Savaş
Dünyanın çeşitli bölgelerindeki çatışmalar, mülteci sorununu en çok artıran neden olarak öne çıkıyor. Dünya genelinde son beş yıl içerisinde en az 15 çatışma patlak verdi ya da var olan çatışmalar yeniden alevlendi. Afrika’da sekiz (Fildişi Sahili, Orta Afrika Cumhuriyeti, Libya, Mali, Kuzeydoğu Nijerya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Güney Sudan ve bu yıl Brundi); Orta Doğu’da üç (Suriye, Irak ve Yemen), Avrupa’da bir (Ukrayna) ve Asya’da üç (Kırgızistan ile Myanmar ve Pakistan’ın birçok bölgesinde) çatışma 2014’e damga vurdu. 2015’e gelindiğinde bu krizlerin pek çoğunun hala çözümlenemediği ve mülteci sorununu derinleştirmeye devam ettiğini gösteriyor.

Ülkelerinden edilenler geri dönemiyor
2014 yılında yalnızca 126 bin 800 mülteci ülkelerine geri dönebildi. Bu rakam son 31 yılda kaydedilen en düşük sayı. Çatışmaların uzun yıllar sürdüğü bölgelerde süregelen istikrarsızlık, bu bölgelerden kaçarak başka ülkelere sığınan insanların yıllardır toplumun kenarında veya mülteci olmanın yıpratıcı belirsizliğinde yaşamasına neden oluyor.

Akdeniz, Aden Körfezi, Kızıldeniz ve Güneydoğu Asya’nın da arasında bulunduğu tehlikeli deniz yolculuklarına çıkarak güvenliğe erişmeye çalışan mültecilerin sayısındaki ciddi artış, dünyadaki çatışmaların ve bu çatışmaların neden olduğu korkunç acıların yakın zamanda yaşadığımız ve çok belirgin sonuçları arasında yer alıyor.

Yarısını çocuklar oluşturuyor
Endişe verici şekilde dünya genelindeki mültecilerin yarısından fazlasını çocuklar oluşturuyor. UNCHR raporuna göre 2014 yılı içinde 13.9 milyon kişi zorla yerlerinden edildi. Bu rakam 2010 yılındaki sayının dört katı. Bugün, dünya genelinde 19,5 milyon mülteci, 38,2 milyon kendi ülkesi içinde zorla yerlerinden edilmiş insan ve 1,8 milyon iltica talebini bekleyen kişi bulunuyor. Bu sayının yarısından fazlası çocuklardan oluşuyor.

En fazla mülteci Suriye’den
Suriye, dünya genelinde zorla yerlerinden edilmiş insan sayısında 7,6 milyon kişi ve mülteci sayısında 3.88 kişiyle sorunun en büyük kaynağı olarak öne çıkıyor. Suriye’yi 2,59 milyon kişiyle Afganistan ve 1.1 milyon kişiyle Somali takip ediyor.

Rakamlardaki keskin artışa rağmen, mültecilerin küresel dağılımı refah düzeyi yüksek ülkelerden ciddi ölçüde uzaklaşarak refah düzeyi daha düşük ülkelere doğru gerçekleşiyor. Her 10 mülteciden neredeyse dokuzu (yüzde 86) ekonomik açıdan daha az gelişmiş olarak değerlendirilen bölgeler ve ülkelere sığınıyor. Toplam mülteci sayısının dörtte biri, Birleşmiş Milletlerin en az gelişmiş ülkeler listesinde yer alan ülkelerde bulunuyor

Kıtalara göre yerinden edilme artış oranları
  • Avrupa (% 51 artış)
Ukrayna’daki çatışma, Akdeniz üzerinden geçişler, Suriyeli mülteciler sebebiyle Avrupa’daki zorla yerinden edilmeye ilişkin sayılar, 2013 yılı sonunda 4.4 milyon iken 2014 yılı sonunda toplamda 6.7 milyonu ulaştı. Bu sayı içindeki en büyük oranı, Türkiye’deki Suriyeliler ve Rusya Federasyonu’ndaki Ukraynalılar oluşturuyor.
  • •Asya (% 31 artış)
Uzun zaman boyunca dünyanın, yerinden edilmeye kaynaklık eden başlıca bölgelerinden birisi olan Asya’daki, mülteci ve ülke içerisinde yerinden edilmiş olan kişi sayısı 2014 yılında yüzde 31 artış göstererek 9 milyona ulaştı. Daha önce dünyadaki mültecilerin çoğunluğu Afganistan vatandaşlarından oluşuyordu, bu yıl ile birlikte bu üzücü sırayı Suriyeliler aldı. Asya kıtasında İran ve Pakistan mültecilere en çok ev sahipliği yapan ülkeler oldu.
  • Orta Doğu ve Kuzey Afrika (% 19 artış)
Suriye’deki yaşanan savaş sonrası 7.6 milyon kişi ülke içinde yerinden edildi ve 3.88 milyon kişi ise çevre bölgede ve ötesinde mülteci konumuna düştü. Irak’ta da 2014 sonu itibariyle yerlerinden edilmiş kişi sayısı 3.6 milyona ulaştı. Bu veriler, Orta Doğu’yu tek başına dünyadaki en fazla kişinin yerinden edildiği bölge haline getirdi. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da kendi ülkelerinden ayrılan insanların çoğu çevre ülkelere sığındı. Dolayısıyla bu bölge aynı zamanda en çok mülteciye ev sahipliği yapan bölge oldu.
  • Sahra Altı Afrika (% 17 artış)
Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Somali, Nijerya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve diğer yerler de dâhil olmak üzere Afrika’da genellikle göz ardı edilen çok sayıdaki çatışma; 2014 yılında büyük çaplı zorunlu yerinden edilmelere neden oldu. Toplamda, Sahra altı Afrika’da 3.7 milyon mülteci ve ülkeleri içinde yerinden edilmiş olan 11.4 milyon kişi bulunuyor.
  • Amerika Kıtası (% 12 artış)
Amerika kıtasında da zorla yerinden edilmeye ilişkin sayılarda artış gözleniyor. Amerika Kıtası’nda Kolombiya, yerinden edilmiş kişi sayısında ilk sırada bulunuyor. 137 bini 2014 yılında olmakla birlikte yaklaşık 6 milyon kişi Kolombiya’da yaşadıkları yerlerden zorunlu olarak ayrılmak durumunda kaldı. Kıtadaki Kolombiyalı mülteci sayısı ise yapılan çalışmalar sonucunda 365 bin 300 olarak belirlendi.