EN

Türkiye-Afrika İlişkileri Ankara’da Tartışıldı


TOBB-ETÜ Üniversitesi, 07 Şubat 2013 perşembe günü önemli bir toplantıya ev sahipliği yaptı. “Türkiye-Afrika İlişkileri: Ortak Kader, Ortak Gelecek” başlıklı konferansın konuşmacıları arasında, 19. yüzyılda Sultan Abdülaziz tarafından bölgedeki Müslümanların ihtiyaçlarına cevap vermek üzere Güney Afrika’ya görevlendirilen müftü Ebubekir Efendi’nin torunu da vardı.
 


Devamını Göster »
Koordinatörlüğümüz tarafından, Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) destekleriyle ve Uluslararası Orta Doğu Barış Araştırmaları Merkezi (IMPR) işbirliğiyle düzenlenen konferansta; Türkiye Afrika ilişkileri siyasi, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla masaya yatırıldı.

Türkiye-Afrika ilişkileri her geçen gün derinleşerek güçlenirken; bir yandan Türkiye’de, Afrika kıtasındaki siyasi gelişmelere karşı ilgi arttı; bir yandan da Afrika’da gözle görülür bir Türkiye gündemi oluştu. Başbakan Erdoğan’ın 06-11 Ocak tarihlerinde, beraberindeki 300 kişilik heyetle, Gabon, Nijer ve Senegal’i kapsayan Afrika ziyareti; bu ilginin iyiden iyiye artmasına sebep oldu. Bu durum, Türkiye-Afrika ilişkilerinde farklı temaları ele alan çalışmalara ihtiyaç olduğu gerçeğini de ortaya çıkardı.

Konferansta, Türkiye´nin Afrika´daki tarihsel mirası, Cezayir, Mali krizi, Somali örneğinde insani diplomasi, eğitim işbirliği, parlamentolar arası ilişkiler gibi birçok konu başlığı tartışıldı. Türkiye’den ve Afrika’nın farklı bölgelerinden uzman ve akademisyenlerin katıldığı konferansın konuşmacıları arasında Cezayirli sosyolog Abdul Nur, Al Jazeera Somali Editörü Abdi Aynte, Somali devletinin "akıl hocası" olarak tanınan gazeteci ve akademisyen Abdirashid Hashi ve Ebubekir Efendi’nin torunu olan Stellenbosch Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Muhammed Rasheed Begg de yer aldı.

Konferanstan Notlar:

TOBB ETÜ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Birgül Demirtaş başkanlığındaki birinci oturumda ilk olarak The Heritage Institute for Policy Studies (Somali) Başkanı Abdi Aynte söz aldı. Türkiye-Afrika ilişkilerinin küresel siyasete etkisini özetleyen Aynte, "Diğer ülkeler yatırım için Somali´nin istikrara kavuşmasını beklerken, Türkiye Somali´nin istikrara ulaşması için burada bulunuyor" şeklinde konuştu.

Sultan Abdülaziz döneminde Afrikalı Müslümanların dini eğitimi ve bilgilendirilmesi için Güney Afrika´ya gönderilen Bağdat Müftüsü Ebubekir Efendi´nin torunu Dr. Muhammed Rasheed Begg, "Ebubekir Efendi Osmanlı alimi olarak Cape Town´a geldiğinde yüzde 30´u Müslüman bir toplum vardı. Ancak şu anda kentin yalnızca yüzde 1,5´u Müslüman. Bu aradaki değişim son derece önemli" dedi. Begg konuşmasında şunları kaydetti: "Ebubekir Efendi Osmanlı Alimi olarak Cape Town´a gitti. Yerel Müslüman halklar arasındaki anlaşmazlıkların çözülmesi için çalışalar yaptı. Ebubekir Efendi, daha ziyade uluslararası ilişkilere eğiliyordu. Bir Osmanlı elçisi gibi orada görev yaptı ve dile çok önem verdi. Ebubekir Efendi´nin Güney Afrika´ya gitmesiyle birlikte yeni bir siyaset pratiği oluştu. Azınlıklar siyasette rol almaya başladılar."

İlk oturumda son olarak, Osmangazi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Türk-Arap Sosyal Bilimler Kongresi Genel Koordinatörü Doç. Dr. Ahmet Uysal söz aldı. Uysal, “Türkiye’nin Afrika Açılımı: Ortak Tarihten, Ortak Gelecek İnşasına” başlıklı konuşmasında; "Tarihçiler, Osmanlı´nın burada yerel kimlikleri koruduğunu ve sayesinde Batı işgalinin 300 yıl geciktiğini söylüyor.” dedi.

AİBÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü-IMPR Afrika Uzmanı Mehmet Öztürk başkanlığındaki "Bölgedeki Krizler ve Çözüm Önerileri" başlıklı oturumun ilk konuşmacısı “Cezayir ve Mali Krizleri” sunumu ile gazeteci Abdennour Toumi oldu. Toumi; "Batı, Cezayir´deki demokratikleşme hareketlerini desteklemedi. Bu yüzden Mali´de ve bölgede insanlar Batı´ya artık ´yemezler´ diyorlar. İnsanlar gün sonunda yalnız bırakılacağını ve Batı´nın, çıkarları için buralara geldiğini biliyor" dedi.

"Mali krizi ve bölgesel etkileri" sunumuyla Dünya Bülteni Afrika Editörü İbrahim Tığlı; "Fransa´nın daha önce Fildişi Sahilleri ve Libya´da olduğu gibi Mali´de de arkasındaki asıl güç ABD´dir. ABD, Afrika´da yeni işgalci güç olarak görünmek istemiyor.Olayların arka planında ABD-Çin küresel rekabeti vardır" şeklinde konuştu.

"Güney Afrika´daki sorunlar ve Türkiye´nin bakışı" sunumuyla Abant İzzet Baysal Üniversitesi öğretim üyesi Fatih Şen ise konuşmasında "Güney Afrika´da yaptığımız araştırmalar Türkiye´ye olumlu bakışı gösteriyor.Vize kolaylığı ilişkileri geliştirecektir" dedi.

Panelin son oturumunu yöneten Yrd. Doç. Dr. Burak Bilgehan Özpek program hakkında kısa bir değerlendirmede bulunduktan sonra sözü YÖK adına toplantıya katılan Uluslararası İlişkiler Ofisi yetkilisi Muharrem Kaplan’a verdi. Kaplan, YÖK’ün Afrika’nın değişik bölgelerinden bir çok öğrencinin Türkiye’de eğitim alması için farklı açılımları olduğunu belirtti ve gelecek dönemde hem öğrenci hem de öğretim üyesi değişim programlarının daha geniş bir zeminde destekleneceğini ifade etti. Sonrasında söz alan TBMM Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Kemal Kaya, parlamenter diplomasi olgusuna dikkat çekerek, diplomasinin farklı kesimler tarafında yürütülmeye başlandığını belirtti. Kaya, Türkiye-Afrika ilişkilerinin parlamentolar arası dostluk grupları sayesinde daha da güçleneceğinin altını çizdi.

Soru-cevap bölümü ve plaket töreninin ardından konferans sona erdi.



 
Türkiye-Afrika İlişkileri: Ortak Gelecek, Ortak Kader
TOBB-ETÜ Üniversitesi Kampüsü, Söğütözü/Ankara



Program


 
Konferans Dili: Türkçe-İngilizce (Simültane tercüme yapılacaktır)

09:45 – 10:00 Açılış

10.00 - 11.30 1. Oturum: “Ortak Tarih ve Gelecek İnşası”

Oturum Başkanı: Yrd. Doç. Dr. Birgül Demirtaş, TOBB ETÜ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi

Konuşmacılar:
Dr. Muhammed Rasheed Begg, Stellenbosch Üniversitesi (Güney Afrika) Öğretim Üyesi: “Türkiye’nin Afrika’daki Tarihsel Mirası: Ebubekir Efendi”

Abdi Aynte, The Heritage Institute for Policy Studies (Somali) Başkanı: “Türkiye-Afrika İlişkilerinin Küresel Siyasete Etkisi”

Doç. Dr. Ahmet Uysal, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi & Türk-Arap Sosyal Bilimler Kongresi Genel Koordinatörü: “Türkiye’nin Afrika Açılımı: Ortak Tarihten, Ortak Gelecek İnşasına”

11.45 - 13.00: Öğle Yemeği

13.15 – 15.00: 2. Oturum: “Bölgedeki Krizler ve Çözüm Önerileri”

Oturum Başkanı: Mehmet Öztürk, AİBÜ, Uluslararası İlişkiler Bölümü-IMPR Afrika Uzmanı

Konuşmacılar:
Abdennour Toumi, Gazeteci (Cezayir), IMPR Afrika Danışmanı: “Cezayir ve Mali Krizleri”

Fatih Şen, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü: “Güney Afrika’daki Sorunlar ve Türkiye’nin Bakış Açısı”

İbrahim Tığlı, Gazeteci, Dünya Bülteni: “Mali Krizi ve Bölgesel Etkileri”

15.00 – 15.25: Çay/Kahve Arası

15.30 – 17.15: 3.Oturum “Ortak Geleceği Birlikte İnşa Etmek”

Oturum Başkanı: Burak Bilgehan Özpek, TOBB ETÜ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi

Konuşmacılar:
Prof. Dr. Muhittin Ataman, YÖK-ÜAK Genel Sekreterliği: “Eğitim Alanında Afrika-Türkiye İşbirliği”

Dr. Kemal Kaya, TBMM Genel Sekreter Yardımcısı: “Parlamentolar Arası İlişkiler: Türkiye-Afrika İlişkileri”

Abdirashid Hashi, The Heritage Institute for Policy Studies (Somali) Başkan Yardımcısı: “Türkiye ve Somali İlişkileri Örneğinde İnsani Diplomasinin Geleceği”